BIERKENNER JEF VAN DEN STEEN OVER DE BELGISCHE SPECIAALBIEREN

Speciaalbieren zijn in, en daar weet bierkenner en brouwer Jef Van den Steen alles over. In zijn nieuw boek ‘Special Belge Ale – Traditiebier van hier’ ontrafelt hij de geschiedenis van een typisch Belgische biersoort.

Jef Vande Steen: “Het is absurd dat kleinschalige Belgische brouwerijen voornamelijk exporteren naar het buitenland, en niet lokaal worden gedronken. Je vindt ze zelfs niet op café in de buurt. ‘Fier op ons bier’ luidt de slogan, maar er is toch nog werk aan.”
Jef Vande Steen: “Het is absurd dat kleinschalige Belgische brouwerijen voornamelijk exporteren naar het
buitenland, en niet lokaal worden gedronken. Je vindt ze zelfs niet op café in de buurt. ‘Fier op ons bier’ luidt
de slogan, maar er is toch nog werk aan.”

Wat zijn die Special Belge Ale-bieren precies ? Daarvoor moet ik even terug naar het einde van de 19e en het begin van de 20ste eeuw, toen het Belgisch bier werkelijk slap spul was. Brouwers zetten in die tijd volledig in op een lage prijs, gebruikten de goedkoopste ingrediënten, en zo kreeg je drank die niet alleen naar niets smaakte, maar ook nauwelijks alcohol bevatte. Want alcohol maakt je niet enkel dronken, het is ook een smaakversterker. Het gevolg was dat de Belgische consument massaal koos voor Duitse pils en Britse Pale Ale, die met vaten tegelijk werd geïmporteerd, tot groot verdriet van Belgische brouwscholen. Op hun aansturen werd een brouwwedstrijd voor een ‘typisch Belgisch bier’ ingericht die na één mislukte poging in 1905 toch een winnaar opleverde : ‘La Belge’, naar een recept van een brouwerij uit Charleroi.

Wat maakt die Special Belge Ale zo typisch Belgisch ?

La Belge was bier dat het beste van de Duitse en de Britse bieren in zich verenigde. Net als de pils zijn ze gefilterd en gesatureerd en bevat de fles dus geen bezinksel. Maar ze gebruikten voor het brouwen wel de typische ingrediënten voor een Britse Pale Ale, die normaal troebel is. Het amberkleurige bier werd zo populair dat elke brouwerij al snel zijn eigen variant maakte. Zo ontstond de biersoort die in Wallonië naar de oerversie ‘une Belge’ werd genaamd. In Vlaanderen, waar het Britse bier populair was, werd het in de volksmond al snel ‘Special Ale’ genaamd. Zo kreeg je Speciale Palm, Op-Ale in Opwijk, … Nu wil men die biersoort laten beschermen door Europa, en heeft men als compromisbenaming voor ‘Special Belge Ale’ gekozen.

Zijn die bieren aan een herwaardering toe ?

Dat komt wel terug, ik ben daar optimistisch over. Begin jaren negentig was de populariteit van die bieren, met Palm op kop, op zijn hoogtepunt, maar sindsdien is het wat bergaf gegaan. Maar zo gaat het altijd : in de wereld van de speciaalbieren verandert de mode constant. Toen ik eind jaren zestig studeerde, dronken we oud bruinbier, zoalsRodenbach. In de jaren tachtig staken de witbieren de kop op,  daarna de amberkleurige Special Belgebieren. En zo komt en gaat het voortdurend. Nu moeten het allemaal bieren zijn op basis van wilde gisten, zoals Straffe Hendrik Wild of Wild Jo, wat niet echt nieuw  is. Orval gebruikt al meer dan honderd jaar wilde gisten, vandaag volgen andere brouwers en wordt het meteen een hype. En dan zijn er nog de nieuwe IPA’s, of Indian Pale Ales, wat een vergissing is want die  Britse bieren die bestemd waren voor de export naar India, mochten dan wel meer hop bevatten omdat dat ook een goed bewaarmiddel is, maar tegen de tijd dat ze werden gedronken na hun lange transport was die smaak afgevlakt en smaakte dat als een gewone Pale Ale. Maar dat weten die nieuwe brouwers niet, en dus maken ze IPA’s, met veel hop die dus bitter smaken, hoewel daar nergens een historische grond voor is. Ik zie die hype niet lang meer duren.

De laatste jaren beleven we een heuse opstoot van kleine brouwerijen. Elk dorp (her)introduceert wel zijn eigen bier, alsof we opnieuw eind negentiende eeuw zijn toen Vlaanderen duizenden brouwerijen telde.

Absoluut, maar die evolutie is al meer dan een decennium bezig. Ik ben er met Brouwerij De Glazen Toren uit Erpe-Mere zelf een exponent van. Dat komt omdat de fabrikanten van brouwmateriaal zijn gaan inzien dat daar een markt voor was, en ook kleinschalige brouwinstallaties zijn gaan aanbieden. Op die manier is zelf gaan brouwen veel goedkoper geworden, en kan je als hobbyist proberen een eigen bier te scheppen. En zo komt het dat er per trimester nog drie à vier brouwerijen bijkomen. Het is dan ook absurd dat die voornamelijk voor het buitenland produceren, en niet lokaal worden gedronken. Je vindt ze zelfs niet op café in de buurt. ‘Fier op ons bier’ luidt de slogan, maar er is toch nog werk aan.

• ‘Special Belge Ale – Traditiebier van hier’ is verschenen bij Lannoo. Wie de ‘Speciale Belge Bierbox’ (de aanbieding vind je hieronder) aankoopt, krijgt naast 4 speciaalbieren ook een exemplaar van dit boek.

Bron : De Zondag 12 juni – MATTHIEU VAN STEENKISTE

OB65944_Bierbox_Antwk_V_KN

OB65944_Bierbox_1_1_SP_aank

Advertenties

Een gedachte over “BIERKENNER JEF VAN DEN STEEN OVER DE BELGISCHE SPECIAALBIEREN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s